DE ZWALUWEN ROND MIJN ZOMERBED

13920103_10154508980402526_2613626688221621192_o c

11/07/2014, speech bülent öztürk schoonselhof antwerpen

Geachte mensen, Lieve vrienden, Geachte heer de burgemeester,

Het zal u vermoedelijk niet verbazen… Deze indrukwekkende begraafplaats had ik nog nooit bezocht. Maar, lieve vrienden, toen ik deze speech voor u schreef, kon ik me toch meteen van alles voorstellen bij deze plek. Want zo werkt dat namelijk in mijn hoofd! Zodra ik aan een begraafplaats denk, flitsen er beelden door mijn hoofd, en daarna zet ik er geluiden bij. Dan komen automatisch kleuren, en soms kan ik bepaalde plekken zelfs proeven én voelen. Uiteindelijk ontstaat er zo een film in mijn hoofd! Lieve mensen, voor wie mij niet kent, ik ben een, weliswaar beginnend, filmmaker.

Op deze bijzondere plek, op deze historische, en wel zéér filmische dag, in aanwezigheid van mijnheer de burgemeester, verscheen in mijn gedachten onmiddellijk een film waarin niet alleen jullie een rol speelden, maar ook in het bijzonder mijn vader…

In het dorp Soriq, in het zuidoosten van Turkije, waar ik vandaan kom, plukten wij in mijn jeugdjaren, tijdens de hete zomermaanden, pistaches… En in de namiddag gingen we naar het dorpsplein. De ouderen zaten er gehurkt op een rijtje, onder een oude boom. Wij, kinderen, speelden. Ik herinner me dat wij altijd zaten te wachten, net zo lang tot de ouderen verhalen begonnen te vertellen. Een prachtig, filmisch beeld. Hoewel deze verhalende traditie helaas verloren is gegaan, heeft mijn vader, die zoals wat wij dat noemden een ‘muhtar’, een soort verkozene in het dorp was, gans zijn leven opgeofferd aan het behoud en het welvaren van zijn kleine gemeenschap.

Lieve vrienden, mijn vader is verleden week zondag één jaar geleden helaas overleden. Ik zal nooit vergeten wat hij voor mij, en wat al zijn opofferingen voor mijn persoonlijke ontwikkeling hebben betekend.

Maar net zoals ik niet vergeet wat mijn vader voor mij heeft betekend, zal ik evenzeer niet vergeten wat mij is overkomen sinds ik in Antwerpen ben gekomen. Ik ben in een gemeenschap beland die mij kansen heeft geboden, en meer in het bijzonder de kans heeft geboden om mezelf te ontplooien als filmmaker. Dankzij de filmschool RITS in Brussel en natuurlijk het Vlaams Audiovisueel Fonds, die altijd mijn films gesteund hebben, ben ik nu wie ik ben. Als Antwerps filmmaker ga ik, en als vertegenwoordiger van Vlaanderen gaan mijn films de ganse wereld rond.

Zo is Antwerpen het prachtige leven geworden waar ik altijd al van gedroomd had die hete zomerdagen ’s nachts op het dak! We sliepen er in een hemelbed (wij noemden dat ‘tahta’), en ik luisterde er ademloos naar de krekels, en de zwaluwen, en als ik miljoenen sterren had geteld, viel ik in een diepe slaap, vloog ik met de zwaluwen de wereld rond, en droomde ik mijn eigen variaties op de verhalen die de oudsten ons hadden verteld.

Het bed, mijn tahta, waarin ik zoveel heb gedroomd, en dit is wel bijzonder, staat sinds kort in jullie eigen stad. Op het eilandje, in het Red Star Line Museum, waar jullie hem zelf eens mogen uitproberen. Je kan er wegdromen bij de geluiden van zwaluwen, die er door de lucht scheren.

En ik hoop dan, lieve mensen, dat jullie op dat ogenblik in de eerste plaats trots zullen zijn op wat jullie gemeenschap heeft verwezenlijkt (in dit geval toevallig aan mij). Hoe dan ook, beschouw deze als een symbolisch geschenk van mij aan u. Ik dank u.

(geschreven in overleg met Bülent Öztürk)